Facebook'un Kuruluşu

Facebook'un Kuruluşundan Bu Yana Ne Kadar Zaman Geçti?

4 Şubat 2004 Çarşamba günü, Harvard Üniversitesi'nde ikinci sınıf öğrencisi olan Mark Zuckerberg, oda arkadaşlarıyla birlikte yurttan thefacebook.com alan adını yayına aldı. O gün başlayan deney, sonraki yıllarda dünyanın en büyük sosyal ağına ve internet tarihinin en tartışmalı şirketlerinden birine dönüştü.

Sayaç, Facebook'un yayına girdiği andan bu yana geçen süreyi gösterir. Bu süre, sosyal medya çağının yaşı; mahremiyet, demokrasi ve dikkat ekonomisi tartışmalarının da kronolojisidir.

Harvard Yurdunda Bir Hafta Sonu Projesi

Zuckerberg, projeye başlamadan önce Harvard'da Facemash adlı tartışmalı bir site yayınlamıştı. TheFacebook ise bu deneyimden çok daha sofistike bir fikirdi: üniversite öğrencilerinin profil oluşturup arkadaşlarıyla bağlantı kurabileceği bir dijital yıllık.

Kurucu ekipte Eduardo Saverin (finans), Dustin Moskovitz (mühendislik), Chris Hughes (iletişim) ve Andrew McCollum yer aldı. Lansmanın ilk haftasında Harvard öğrencilerinin yarısı kayıt oldu.

Genişleme: Harvard'dan Ivy League'e, Sonra Dünyaya

TheFacebook önce Columbia, Stanford ve Yale gibi seçkin üniversitelere açıldı. 2005'te tüm ABD üniversitelerini, ardından liseleri kapsadı. 26 Eylül 2006'da geçerli bir e-posta adresine sahip 13 yaşından büyük herkesin kayıt olabileceği şekilde tüm dünyaya açıldı.

Tarihsel Karşılaştırma: Sosyal Medya Platformları

Platform	Kuruluş	Güncel Kullanıcı
Facebook	4 Şubat 2004	3 milyar+ aylık aktif
YouTube	Şubat 2005	2.5 milyar+ aylık
Twitter (X)	Mart 2006	500 milyon+ aylık
Instagram	Ekim 2010	2 milyar+ aylık
TikTok	Eylül 2016	1.5 milyar+ aylık

2012 Halka Arzı ve Mobil Geçiş

Facebook, 18 Mayıs 2012'de NASDAQ'ta halka arz oldu. İlk gün hayal kırıklığı yarattıktan sonra, mobil reklam stratejisindeki başarıyla birlikte hisseler hızla yükseldi. iPhone ve Android'in yaygınlaşması, Facebook'un masaüstünden cebe taşınmasını sağladı.

Stratejik Satın Almalar

• Instagram (2012): 1 milyar dolara
• WhatsApp (2014): 19 milyar dolara
• Oculus VR (2014): 2 milyar dolara
• Onavo, Beluga, FriendFeed: Teknoloji ve ekip kazanımı

Bu satın almalar, Facebook'u tek bir uygulamadan çıkarıp bir 'aile ürün' yapısına dönüştürdü. Bugün Facebook, Instagram, WhatsApp ve Messenger toplamda dünya nüfusunun büyük bölümüne erişiyor.

Cambridge Analytica ve Mahremiyet Krizleri

2018'de patlak veren Cambridge Analytica skandalı, 87 milyon Facebook kullanıcısının verisinin izinsiz kullanıldığını ortaya çıkardı. Bu olay, hem ABD seçim süreçleriyle hem de küresel mahremiyet düzenlemeleriyle ilgili tartışmaları derinleştirdi. Avrupa Birliği'nin GDPR düzenlemesi, bu dönemin önemli sonuçlarından biri oldu.

2021: Meta Rebrand'i

Mark Zuckerberg, 28 Ekim 2021'de şirketin yeni adının Meta olduğunu açıkladı. Bu hamle, sosyal medya algısının ötesine geçip metaverse, sanal ve artırılmış gerçeklik alanlarında öncülük etme iddiasını taşıyordu. Reality Labs bölümüne yapılan yatırımlar, on milyarlarca doları buldu.

Sayılarla Bugünkü Facebook

Facebook bugün 3 milyarı aşan aylık aktif kullanıcısıyla tarihin en büyük dijital platformu olmayı sürdürüyor. Meta ailesinin günlük toplam kullanıcısı ise 3.8 milyarı aşıyor. Şirket, gelirinin büyük bölümünü hâlâ reklamcılıktan elde ediyor.

Toplum, Demokrasi ve Dikkat Ekonomisi

Facebook'un kuruluşundan bu yana geçen süre, 'filtre balonları', 'yankı odaları' ve sahte haber tartışmalarının da yaşı. Platform; Arap Baharı'ndan ABD seçimlerine, Brexit'ten Myanmar'daki insan hakları krizlerine kadar birçok büyük olayın merkezine oturdu.

Yapay Zekâ ve Gelecek

Meta, açık kaynak büyük dil modelleri (Llama serisi) ile yapay zekâ yarışında güçlü bir oyuncuya dönüştü. ChatGPT'nin yayına girmesinin ardından Meta AI ürünleri Facebook, Instagram ve WhatsApp'a entegre edildi.

Türkiye'den Bakış

Türkiye, Facebook'un erken yıllarında dünyanın en yoğun kullanıcılarına sahip ülkeler arasında yer aldı. Bugün ana akım olarak Instagram ve WhatsApp daha güçlü; ancak yerel haber ve topluluk grupları açısından Facebook hâlâ etkili bir platform.

İlgili Sayaçlar

• Google Kuruluşundan Bu Yana
• YouTube'un İlk Videosundan Bu Yana
• iPhone Lansmanından Bu Yana
• ChatGPT Lansmanından Bu Yana
• 2030 Yılına Kalan Süre

Sıkça Sorulan Sorular

Facebook ne zaman kuruldu?

Facebook, 4 Şubat 2004 Çarşamba günü Mark Zuckerberg ve arkadaşları tarafından Harvard Üniversitesi'nde yayına alındı.

Facebook kurucuları kimlerdir?

Kurucu ekipte Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin, Dustin Moskovitz, Chris Hughes ve Andrew McCollum yer aldı.

Facebook neden Meta oldu?

Şirket, 28 Ekim 2021'de adını Meta olarak değiştirdi. Bu değişiklik, sosyal medyanın ötesine geçip metaverse, sanal ve artırılmış gerçeklik alanındaki vizyonunu yansıtıyordu.

Facebook kaç kullanıcıya ulaştı?

Facebook, 3 milyarı aşan aylık aktif kullanıcısıyla tarihin en büyük dijital platformlarından biri olmayı sürdürüyor.