Penisilinin Keşfi (Fleming)

Penisilin ne zaman keşfedildi?

Penisilin, 28 Eylül 1928 sabahı İskoç bakteriyolog Alexander Fleming tarafından Londra'daki St. Mary's Hospital laboratuvarında tesadüfen keşfedildi. Bu tarih, modern antibiyotik çağının başlangıcı olarak kabul edilir.

Keşif nasıl gerçekleşti?

Fleming, tatile çıkmadan önce stafilokok bakteri kültürlerini laboratuvarında bıraktı. Eylül sonunda döndüğünde, petri kaplarından birinde bir mantarın geliştiğini ve mantarın çevresindeki bakterilerin eridiğini fark etti. Mantar, Penicillium notatum türüydü. Fleming bu kültür sıvısına 'penisilin' adını verdi ve bulguyu 1929'da yayımladı.

Florey ve Chain'in katkısı

Penisilini saflaştırarak ilaç formuna dönüştüren ekip ise Oxford'da çalışan Howard Florey ve Ernst Chain oldu. Üçü birlikte 1945 Nobel Tıp Ödülü'nü aldı. Penisilin, II. Dünya Savaşı'nda yaralı askerlerin enfeksiyondan ölmesini önleyerek milyonlarca hayat kurtardı.

Antibiyotik direnci sorunu

Fleming, 1945 Nobel konuşmasında bile penisilinin yanlış kullanılması durumunda bakterilerin direnç geliştirebileceği uyarısını yapmıştı. Bugün antimikrobiyal direnç (AMR) DSÖ'nün en kritik küresel sağlık tehditlerinden biri olarak listeleniyor; 2050'ye kadar yılda 10 milyon ölüme yol açabileceği tahmin ediliyor.

Türkiye'de ilk kullanım

Penisilin, Türkiye'ye 1944 yılında ABD üzerinden getirildi ve önce askeri hastanelerde kullanıldı. 1950'lerde yerli üretim başladı, sıtma ve verem mücadelesinde temel ilaç oldu.

İlgili sayfalar

• İlk Kalp Nakli (1967)
• DSÖ Kuruluşu (1948)
• Dünya Sağlık Günü 2026