Cumhuriyetin 105. Yılı

Cumhuriyetin 105. Yılına Kaç Gün Kaldı?

Türkiye Cumhuriyeti'nin 105. kuruluş yıldönümü, 29 Ekim 2028 Pazar günü kutlanacak. Yukarıdaki canlı sayaç; gün, saat, dakika ve saniye cinsinden bu tarihi güne kalan süreyi göstermektedir. 2023'te idrak edilen 100. yıl coşkusunun ardından beşinci yılı işaretleyen 2028, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılının ilk yuvarlak rakamlı durağıdır.

29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 'Yaşasın Cumhuriyet!' sesleriyle ilan edilen yönetim biçimi, 105 yıl boyunca milletin egemenliğine emanet edildi. 2028 kutlamaları, Atatürk'ün 'Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır' sözünün canlı bir tanıklığı olacak.

29 Ekim 1923: Cumhuriyetin İlanı

Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından 23 Nisan 1920'de açılan TBMM, üç buçuk yıl içinde Türk milletinin kaderini değiştirdi. 29 Ekim 1923 akşamı Anayasa'nın ilgili maddesinde yapılan değişiklikle 'Türkiye Devleti'nin şekl-i hükümeti Cumhuriyettir' hükmü kabul edildi ve aynı gece Mustafa Kemal Paşa oybirliğiyle ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

O gece Ankara'da 101 pare top atışıyla duyurulan haber, yurdun dört bir yanında meşalelerle, davul-zurnalarla ve fener alaylarıyla karşılandı. Cumhuriyetin kuruluş tarihine geri dönüp baktığımızda, 105 yıllık yolculuğun ne denli köklü bir iradenin eseri olduğunu görürüz.

100. Yıldan 105. Yıla: Beş Yılın Muhasebesi

2023'te kutlanan Cumhuriyetin 100. yılı, 'Yüzyılın Sayfası' temasıyla dünya çapında yankı uyandırmıştı. 105. yıl, o coşkunun olgunlaştığı, ikinci yüzyılın hedeflerinin somutlaştığı bir dönüm noktasıdır. Beş yıl içinde inşa edilen savunma sanayii, uzay programı, dijital altyapı ve insan kaynağı, 2028 kutlamalarının arka planında yer alacak.

2028 Anma Programı

Resmî programın ana hatları şu şekilde planlanmaktadır:

• 09:00 , Anıtkabir'de devlet töreni, Cumhurbaşkanı'nın Atatürk'ün huzurunda saygı duruşu ve Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalaması.
• 11:00 , Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde tebrik töreni ve yabancı misyon kabulü.
• 14:00 , Ankara, İstanbul, İzmir ve tüm il merkezlerinde TSK geçit resimleri.
• 20:00 , Boğaz'da ışık gösterisi, İstanbul ve Ankara semalarında drone şov ve havai fişek.
• 21:00 , Geleneksel fener alayları, mahalle konserleri, halk oyunları gösterileri.

Anıtkabir: Milletin Ortak Buluşma Noktası

Her 29 Ekim'de olduğu gibi 2028'de de Anıtkabir, yurttaşların akın ettiği ana mekân olacak. Sabahın erken saatlerinden itibaren oluşan kuyruklar, Atatürk'ün manevî huzurunda çekilen aile fotoğrafları ve Aslanlı Yol'da yürüyen genç nesiller, Cumhuriyet bilincinin canlı tanıkları olarak hafızalara kazınacak.

Cumhuriyetin Temel Kazanımları

105 yılda Türkiye Cumhuriyeti şu kazanımları kalıcı kıldı:

• Millî egemenlik ilkesinin tartışmasız hâkimiyeti.
• Kadın haklarında öncü adımlar: 1930'da belediye, 1934'te genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı.
• Harf inkılabı ile okuryazarlık oranının %10'lardan %98'lere ulaşması.
• Laik, demokratik, sosyal hukuk devleti yapısı.
• Bağımsız savunma sanayii ve güçlü diplomasi.

Yıldönümü Künyesi

Tarih	Anlam	Sembol	Kutlama	Kaynak
29 Ekim 1923	Cumhuriyet'in ilanı	Türk Bayrağı, 101 pare top	Resmî bayram (1925'ten beri)	TBMM Tutanakları
29 Ekim 2023	100. yıl	'Yüzyılın Sayfası' logosu	Boğaz'da ışık gösterisi	Cumhurbaşkanlığı
29 Ekim 2028	105. yıl	İkinci yüzyılın ilk durağı	Anıtkabir, fener alayı, drone	İçişleri Bakanlığı

Okullarda ve Kurumlarda Kutlama

Millî Eğitim Bakanlığı'nın geleneksel takvimi uyarınca okullarda 28 Ekim öğleden sonra başlayan kutlamalar, 29 Ekim sabahı bayrak törenleri, şiir dinletileri, koro performansları ve İstiklal Marşı okumalarıyla sürer. Üniversitelerde panel ve sempozyumlar düzenlenir.

Fener Alayı Geleneği

1923'ten bu yana 29 Ekim akşamlarının vazgeçilmezi olan fener alayları; çocukların ellerindeki kâğıt fenerlerle, gençlerin meşalelerle, bandoların marşlarıyla cadde ve meydanları doldurduğu coşkulu yürüyüşlerdir. 2028'de bu gelenek LED fenerler ve drone gösterileriyle modernleşerek sürecek.

İkinci Yüzyılın Hedefleri

2028, Cumhuriyet'in 2053 (İstanbul'un fethinin 600. yılı) ve 2071 vizyonlarına giden yolda önemli bir ara duraktır. Yapay zekâ, uzay teknolojileri, yeşil enerji ve nitelikli üretim alanlarında atılan adımlar, 105. yıl konuşmalarının ana eksenini oluşturacak.

Bayrak Asma ve Saygı

29 Ekim arifesinde tüm resmî daireler, okullar, iş yerleri ve evler bayraklarla donatılır. Saygı kurallarına göre bayrak güneş doğmadan çekilmez ve güneş battıktan sonra (eğer aydınlatılmıyorsa) indirilir. Cumhuriyet'in 105. yılında Ay-Yıldızlı Bayrağımız, milletin gönlünde olduğu kadar gökyüzünde de dalgalanacaktır.

İlgili Sayaçlar

• Cumhuriyetin 110. yılı (2033)
• Atatürk'ün vefatının 100. yılı (2038)
• Atatürk'ün doğumunun 150. yılı (2031)
• 29 Ekim 2026 Cumhuriyet Bayramı
• 30 Ağustos 2026 Zafer Bayramı

Sıkça Sorulan Sorular

Cumhuriyetin 105. yılı hangi gün ve hangi haftaya denk geliyor?

29 Ekim 2028 Pazar gününe denk gelmektedir. Hafta sonuna rastlaması, kutlamalara katılımı artıracak bir avantaj olarak değerlendirilmektedir.

100. yıl ile 105. yıl arasındaki en belirgin fark nedir?

100. yıl global bir tanıtım kampanyasıyla anılmıştı; 105. yıl ise ikinci yüzyılın hedeflerinin (savunma, uzay, yapay zekâ) somutlaştığı bir muhasebe ve gelecek vizyonu yılı olacak.

Anıtkabir ziyareti için randevu gerekiyor mu?

Hayır. 29 Ekim'de Anıtkabir tüm vatandaşlara açıktır; ancak yoğunluk nedeniyle erken saatlerde gidilmesi ve güvenlik kontrolleri için sabırlı olunması önerilir.

Fener alayına nasıl katılabilirim?

Belediyelerin ilan ettiği güzergâhlardan, üzerinizde Türk Bayrağı veya fener ile katılabilirsiniz. Birçok mahalle muhtarlığı ve sivil toplum kuruluşu çocuklara ücretsiz fener dağıtmaktadır.