Lozan Antlaşması

103Yıl

32Gün

14Saat

56Dakika

kadar vakitgeçti.

Misak-ı Millî'nin uluslararası alanda tanındığı, Türkiye'nin sınırlarının belirlendiği antlaşma.

41MILLISeçilen Tarih24 Temmuz 1923 12:00Oluşturulma30 May 2026

Lozan Antlaşması Ne Zaman İmzalandı?

Lozan Barış Antlaşması, 24 Temmuz 1923 Salı günü İsviçre'nin Lozan kentinde imzalanmıştır. Türk heyetinin başında İsmet İnönü bulunmaktaydı. Bu antlaşma, yeni Türkiye'nin tapusu ve bağımsızlık belgesi olarak tarihe geçmiştir.

Müzakere Süreci

Konferans iki dönemde yapıldı:

I. Dönem: 20 Kasım 1922 , 4 Şubat 1923 (anlaşmazlıkla kesildi)
II. Dönem: 23 Nisan 1923 , 24 Temmuz 1923 (antlaşma ile sonuçlandı)

Toplam 8 ay süren müzakereler, Türk diplomasisinin en zorlu sınavlarından biri olmuştur. Başmüzakereci İsmet Paşa'nın işitme kaybını kullanarak Lord Curzon'ın tehditlerini 'duymaması' efsane olmuştur.

Konferansın Tarafları

Taraf	Heyet Başkanı
Türkiye	İsmet İnönü (Hariciye Vekili)
İngiltere	Lord Curzon
Fransa	Raymond Poincaré
İtalya	Benito Mussolini
Yunanistan	Eleftherios Venizelos
Japonya, ABD (gözlemci), SSCB	Çeşitli temsilciler

Antlaşmanın Temel Maddeleri

Sınırlar: Misak-ı Millî büyük ölçüde gerçekleşti (Hatay ve Musul hariç)
Kapitülasyonlar: Tamamen kaldırıldı , ekonomik bağımsızlık
Boğazlar: Uluslararası komisyon yönetiminde, askersiz statü
Nüfus Mübadelesi: Türkiye-Yunanistan arasında (İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri hariç)
Azınlıklar: Türkiye'deki gayrimüslim azınlıkların hakları belirlendi
Osmanlı Borçları: Türkiye, paya düşen kısmı taksitle ödeyecek
Adalar: Bozcaada ve Gökçeada Türkiye'ye; diğerleri Yunanistan ve İtalya'ya
Patrikhane: İstanbul'da kalacak, sadece dini yetkiye sahip olacak

'Türk Bağımsızlığının Tapu Senedi'

Atatürk Lozan için 'Türk milleti aleyhinde, asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Muahedesi ile ikmal edildiği zannedilmiş büyük bir suikastın çöküşünü ifade eden bir vesikadır' demiştir. Bu antlaşma, 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması'nı tamamen geçersiz kılmıştır.

Çözülemeyen Sorunlar

Bazı meseleler Lozan'da çözülememiş, sonradan ele alınmıştır:

Musul Meselesi: 1926'da Türkiye aleyhine sonuçlandı (Irak'a kaldı)
Hatay: 1939'da Atatürk'ün son büyük diplomatik zaferi ile Türkiye'ye katıldı
Boğazlar Rejimi: 1936 Montrö Sözleşmesi ile Türkiye'nin egemenliğine geçti
Yabancı Okullar: Türk hukukuna tâbi olacak şekilde yeniden düzenlendi

İsmet İnönü'nün Lozan'daki Tutumu

Türk heyetinin başmüzakerecisi İsmet Paşa, sabırlı, kararlı ve titiz çalışmasıyla tarihe geçmiştir. Telgraflarını bizzat Ankara'ya , Mustafa Kemal Paşa'ya , gönderir, gelen talimatlar doğrultusunda görüşmeleri sürdürürdü. Lozan başarısı sayesinde sonradan İkinci Cumhurbaşkanı olacaktır.

Lozan'dan Cumhuriyete Giden Yol

Lozan Antlaşması'nın imzalanmasından sadece 3 ay sonra 29 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi. Antlaşmanın getirdiği uluslararası meşruiyet, Cumhuriyetin ilanını kolaylaştıran en önemli faktörlerden biridir.

Lozan Antlaşması'nın TBMM'de Onaylanması

Antlaşma 23 Ağustos 1923'te TBMM'de görüşülerek 14 ret, 213 kabul oyuyla onaylandı. 6 Ekim 1923'te İstanbul, 2 Ekim 1923'te de son işgal birlikleri Türkiye topraklarını terk etti.

Modern Türkiye İçin Önemi

Lozan Antlaşması, Türkiye'nin uluslararası alanda tam bağımsız ve eşit bir devlet olarak tanınmasını sağlamıştır. Bu antlaşma sayesinde modern Türkiye'nin diplomatik ve hukuki çerçevesi belirlenmiştir.